4/4/12

کلمه الصمد در الله الصمد به چه معنا است؟ ¿Qué significado tiene el vocablo “الصمد” (al-samad)?

¿Qué significado tiene el vocablo “الصمد” (al-samad) en “الله الصمد” (Al.lahu Al- Samad)?

Para el vocablo “samad” en los diccionarios, narraciones y palabras de los exegetas fueron mencionados muchos significados, por ello aquí en forma resumida presentaremos ejemplos de cada uno de estos tres grupos (diccionario, narración, exegesis).


 

A. Râgib en su obra Mufradât dijo: “Samad significa señor y soberano a quien se le pide ayuda para la realización de algunos asuntos”. Otros dijeron: “Samad significa algo que no está vacío, sino que está lleno.[1]

B. El Imam Husayn (a.s.) en una narración presentó cinco significados para el vocablo “samad”:

1. “Samad” es alguien que se encuentra en el último grado de soberanía y señorío.

2. “Samad” es una esencia constante, eterna e inmortal.

3. “Samad” es una existencia que no tiene vacío. Bajo el significado de cualquier objeto lleno que no tiene vacío dentro de sí.

4. “Samad” es alguien que no come ni toma.

5. “Samad” es alguien que no duerme.[2]

En otra narración dice que “samad” es alguien que tiene una subsistencia independiente y autosuficiente de los demás.[3]

Se transmitió del Imam ‘Alî Ibn Al-Hasan (a.s.): “Samad es alguien que no tiene socio, y proteger algo para él no es difícil, mientras no existe nada oculto para él.[4]

Así también se ha transmitido que la gente de Basora escribió una carta al Imam Husayn (a.s.) preguntando el significado del vocablo “samad”. El Imam (a.s.) respondió diciéndoles:

“En el Nombre de Dios el Clemente el Misericordioso. Pero no debatan ni discutan en el Corán sin tener conocimiento, ya que yo escuché a mi abuelo el Mensajero de Dios decir: “Aquél que hable sin conocimiento deberá ocupar un lugar en el Fuego que fue determinado para él, Dios mismo interpretó el vocablo “samad”: "لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ" –“No ha engendrado ni ha sido engendrado y no hay otro semejante a Él”. …En efecto Dios Samad es alguien y algo que no surgió de nada y no existe en nada y no existe dentro de nada, es el Creador de los objetos y Su productor. Todo lo originó a través de Su poder, aquello que creó para que se extinga con Su Deseo se descompone, y aquello que creó para sobrevivir a través de Su Sabiduría persiste. Esto es DiosSamad…”.[5]

Es necesario mencionar que considerando los significados que se mencionaron en las narraciones para samad, en realidad todas ellas retornan a una verdad, y esta es esa soberanía y señorío que es autosuficiente de cualquier cosa y todos Lo necesitan.

C. El gran sabio Tabâtabâî dijo: “El significado de que Dios es samad es que cualquier cosa en esencia, efecto y atributo necesita de Él, y Él es el final de los propósitos. El origen del vocablo “samad” es decidir o decidir con confianza. Cuando se dice: “Samad”, “îasmadu”, “samadâ” de la conjugación “nas, îansur” significa que fulano decide a alguien o algo, mientras que le tenía confianza. Algunos de los exegetas este vocablo –que es un atributo– lo interpretaron con numerosos significados, y la mayoría de estos tienen este significado: “Soberanía y señorío que desde cualquier perspectiva que decidan enfrentarlo les cumpla sus necesidades”. Y puesto que en la aleya que estamos analizando se encuentra un debate absoluto tiene este mismo significado. Entonces Dios Sublime es un Soberano y Señor que todas las criaturas del Universo piden ayuda de Él en todas sus necesidades.

En efecto cuando Dios Sublime es el creador de todo el Universo, y Dios otorgó existencia a todo aquello que tiene existencia, entonces cualquier objeto que sea llamado “objeto” lo incluye en esencia, atributos y efectos necesita de Dios y para saciar su necesidad pide ayuda a Él, al igual que Él mismo dice:

"أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ" –“¿Acaso no pertenecen a Él la Creación y la orden?”[6] Y así también en forma absoluta dice: "وَ أَنَّ إِلى‏ رَبِّكَ الْمُنْتَهى‏" –“y que el destino final es hacia tu Señor”.[7]Entonces Dios Todopoderoso en cualquier necesidad que se suponga en el mundo de la existencia es Samad (responde a ello), es decir ningún objeto decide nada a menos que el final de su propósito sea Él, y obtener su necesidad sea a través de Él.



Notas:

[1]– Râgib Isfanânî, Mufradât Alfâdz Qurân, t.1, p.492, vocablo “صمد”; recurrir a: Sahâh Al-Lugat, Maÿma’ Al-Bahraîn, Ÿawâmi’ Al-Ÿâma’, Qâmûs Qurân, Nahâîîah Ibn Azîr y otros.


[2]– Recurrir a: Maÿlisî Muhammad Bâqir, Bihâr Al-Anwâr, t.3, p.223.


[3]– Ídem.


[4]– Ídem.


[5]– Hurr ‘Âmilî, Wasâ’il Al-Shî’ah, t.27, p.189.


[6]– Al-‘Arāf, [7:54].


[7]– An-Naŷm [53:42].


کلمه الصمد در الله الصمد به چه معنا است؟




براى واژه "صمد" در واژه نامه ها، روایات و کلمات مفسران معانى زیادى ذکر شده است؛ لذا در این مختصر نمونه هایی را از هر سه گروه(لغت، روایت و تفسیر) بیان می کنیم.

الف. راغب در مفردات مى‏گوید: صمد به معناى آقا و بزرگى است که براى انجام کارها به سوى او مى‏روند، و بعضى گفته‏اند: "صمد" به معناى چیزى است که تو خالى نیست، بلکه پر است.[1]

ب. امام حسین (ع) در حدیثى براى صمد پنج معنا بیان فرموده است:

1. "صمد"، کسى است که در منتهاى سیادت و آقایى است.

2. صمد، ذاتى است دائم، ازلى و جاودانى.

3. صمد، وجودى است که جوف ندارد. به معناى هر چیز تو پرى است که درونش خالى نباشد.

4. صمد، کسى است که نمى‏ خورد و نمى ‏آشامد.

5. صمد، کسى است که نمى‏خوابد.[2]

در روایت دیگرى آمده است، صمد کسى است که قائم به نفس و بى نیاز از غیر است.[3]

از امام على بن الحسین (ع) نقل شده است: صمد کسى است که شریک ندارد، و حفظ چیزى براى او مشکل نیست، و چیزى از او مخفى نمى‏ماند.[4]

همچنین نقل شده است، مردم بصره نامه‏اى به محضر امام حسین (ع) نوشتند، و از آن حضرت معناى صمد پرسیدند، امام (ع) در پاسخ آنها فرمود:

"بسم اللَّه الرحمن الرحیم، اما بعد در قرآن بدون آگاهى مجادله و گفت و گو نکنید؛ چرا که من از جدم رسول اللَّه شنیدم مى ‏فرمود: هر کس بدون علم سخن بگوید، باید در محلى از آتش که براى او تعیین شده جاى گیرد، خداوند خودش صمد را تفسیر فرموده است: "لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ": نه زاد، و نه زاده شد و احدى مانند او نیست، ... آرى خداوند صمد، کسى است که از چیزى به وجود نیامده، و در چیزى وجود ندارد، و بر چیزى قرار نگرفته، آفریننده اشیا و خالق آنها است، همه چیز را به قدرتش به وجود آورده، آنچه را براى فنا آفریده به اراده‏اش از هم متلاشى مى‏شود، و آنچه را براى بقا خلق کرده به علمش باقى مى ‏ماند، این است خداوند صمد ...".[5]

لازم به ذکر است؛ با توجه به معناهایی که در روایات برای "صمد" بیان شد، در واقع همه آنها به یک حقیقت بازگشت می کند، و آن بزرگ و آقایی است که بی نیاز از هر چیز می باشد، و همه نیازمند به او هستند.

ج. علامه طباطبائی می گوید: معناى این که خدا صمد است، این است که هر چیزى در ذات و آثار و صفات محتاج او است و او منتهاى مقاصد است‏. اصل در معناى کلمه "صمد" قصد کردن و یا قصد کردن با اعتماد است. وقتى گفته مى‏شود: "صمده، یصمده، صمدا" از باب "نصر، ینصر" معنایش این است که فلانى قصد فلان کس یا فلان چیز را کرد، در حالى که بر او اعتماد کرده بود. بعضى از مفسران این کلمه را- که صفت است- به معانى متعددى تفسیر کرده‏اند که برگشت بیشتر آنها به این معنا است: "سید و بزرگى که از هر سو به جانبش قصد مى‏کنند تا حوایجشان را برآورد". و چون در آیه مورد بحث مطلق آمده همین معنا را مى‏دهد، پس خداى تعالى سید و بزرگى است که تمامى موجودات عالم در تمامى حوایجشان او را قصد مى‏کنند.

آرى وقتى خداى تعالى پدید آورنده همه عالم است، و هر چیزى که داراى هستى است، هستى را خدا به او داده، پس هر چیزى که نام "چیز" بر آن صادق باشد، در ذات و صفات و آثارش محتاج به خدا است، و در رفع حاجتش او را قصد مى‏کند، همچنان که خودش فرموده: "أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ".[6] و نیز به طور مطلق فرموده: "وَ أَنَّ إِلى‏ رَبِّکَ الْمُنْتَهى‏".[7] پس خداى تعالى در هر حاجتى که در عالم وجود تصور، شود صمد است؛ یعنى هیچ چیز قصد هیچ چیز دیگر نمى‏کند، مگر آن که منتهاى مقصدش او است و بر آمدن حاجتش به وسیله او است.

از این جا روشن مى‏شود که اگر الف و لام بر سر کلمه "صمد" در آمده، منظور افاده حصر است، مى‏فهماند تنها خداى تعالى صمد على الاطلاق است، بر خلاف کلمه "احد" که الف و لام بر سرش در نیامده، براى این که این کلمه با معناى مخصوصى که افاده مى‏کند، در جمله اثباتى بر احدى غیر خداى تعالى اطلاق نمى‏شود، پس حاجت نبود که با آوردن الف و لام حصر احدیت را در جناب حق تعالى افاده کند، و یا احدیت معهودى از بین احدیت ها را برساند.[8]





[1] راغب اصفهانی، مفردات الفاظ قرآن، ج 1، ص 492، واژه "صمد"؛ ر. ک: صحاح اللغة، مجمع البحرین، جوامع الجامع، قاموس قرآن، نهایه ابن اثیر و... .


[2] ر. ک: مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 3، ص 223، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1409ق.


[3] همان.


[4] همان.


[5] حرعاملی، وسائل الشیعة، ج 27، ص 189، مؤسسه آل البیت علیهم‏السلام قم، 1409 ق.


[6] آگاه باشید که ایجاد و تدبیر تنها به دست او است، اعراف، 54.


[7] محققا منتهاى هر چیزى به سوى او است، نجم، 42.


[8] ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏20، ص 388- 389، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، 1417 ق.

No hay comentarios:

Publicar un comentario